Onderwijshuisvesting

Gemeenten hebben zeggenschap over gelden voor onderwijshuisvesting. De verwachting is dat gemeenten in de komende vijf jaar de middelen voor onderhoud van huisvesting volledig onder verantwoording van de scholen brengen. Visie op onderwijs is essentieel bij verbouw of nieuwbouw  van scholen.



Kies je kernvraag:
  1. Wat is de rol van de gemeente op het gebied van onderwijshuisvesting?
    Antwoord:

    In 1997 is de onderwijshuisvesting van scholen voor het primair, voortgezet en speciaal onderwijs gedecentraliseerd van het Rijk naar de gemeenten. Vanaf dat jaar ontvangen gemeenten in het Gemeentefonds jaarlijks 1,29 miljard euro om de zorgplicht voor hun schoolgebouwen goed te regelen. Gemeenten hebben de wettelijke opdracht om te voorzien in adequate huisvesting voor het primair en voortgezet en speciaal onderwijs, op basis van de verordening voorzieningen onderwijshuisvesting. De wet- en regelgeving die hiervoor is opgesteld bepaalt zeer nauwkeurig op welke wijze de gemeente haar zorgplicht in verordeningen en procedures moet vastleggen. Veel gemeenten zien de modelverordening 'voorzieningen huisvesting onderwijs' (model-VVHO) als belangrijk houvast. De wet- en regelgeving biedt echter ook een ‘ontsnappingsclausule’. Het is namelijk mogelijk om de verordening terzijde te schuiven wanneer gemeente en schoolbestuur een overeenkomst sluiten: de zogenaamde
    doordecentralisering.
    Met een integraal huisvestingsplan, een convenant en een decentralisatie- of budgetovereenkomst voor meerdere jaren kunnen bindende afspraken worden gemaakt. Op deze wijze kan, ook in een breder gemeentelijk accommodatiebeleid, een meerjarige visie worden opgesteld.

    Er bestaat een handreiking ‘Decentralisatie door doordecentralisatie’, een handreiking voor doordecentralisatie van onderwijshuisvesting in het primair, voortgezet en speciaal onderwijs, Den Haag (VNG) 1997. De handreiking geeft concreet aan welke mogelijkheden er zijn voor gemeenten en schoolbesturen.
     

    Links:

    Vereniging Nederlandse Gemeenten http://www.vng.nl/smartsite.dws?id=57431
    De VNG is een belangenbehartiger van alle gemeenten bij andere overheden. Tweede Kamer, Kabinet en maatschappelijke organisaties zijn belangrijke gesprekspartners. Zij adviseert aan alle leden over actuele ontwikkelingen.
    Onder het kopje onderwijshuisvesting op deze site vindt u veel informatie over de huidige wet- en regelgeving. Daarnaast vindt u er een beschrijving van trends en voorbeelden van lopende projecten met betrekking tot onderwijshuisvesting. Ook vindt u daar de modelverordening en de in de tekst genoemde handreiking.

    www.besturenraad.nl
    De Besturenraad is het centrum voor bijzonder en christelijk onderwijs. Zij werkt voor managers, bestuurders en toezichthouders in alle sectoren van onderwijs. Daarnaast behartigt zij de belangen van haar leden bij andere overheden. Onder het kopje vo/producten downloaden vindt u:
    Modelverordening voorziening huisvesting onderwijs waarin bepalingen zijn opgenomen die van toepassing zijn op verhuur en medegebruik van leegstaande lokalen.
    Ruimtebehoeftemodel voortgezet onderwijs waarmee u uit kunt rekenen hoeveel vierkante meters u op basis van de prognose kunt krijgen en of u in aanmerking komt voor nieuwbouw.

    www.vo-raad.nl
    De VO-raad is een sectororganisatie en stelt zich tot doel de kwaliteit en de ontwikkeling van scholen in het voortgezet onderwijs te bevorderen.
     Onder het kopje thema’s vindt u informatie over huisvesting.

     

    print
  2. Wat heb ik nodig om tot goede huisvesting te komen?
    Antwoord:

    Als er veranderingen optreden in het aantal leerlingen, de onderwijsrichtingen of de manier waarop het onderwijs wordt aangeboden, dan vraagt dit om een aanpassing van de beschikbare huisvesting. Het is daarom van het grootste belang dat huisvestingsbeleid gebaseerd is op het onderwijsbeleid en de daarin verwachte ontwikkelingen.


    Natuurlijk is het daarnaast ook mogelijk dat nieuwbouw of verbouw de ontwikkeling van de organisatie en van het onderwijs ook een belangrijke impuls geven. Verbouw en nieuwbouw maken andere onderwijswerkvormen mogelijk.  Concentratie van verschillende opleidingen kan ertoe leiden dat nieuwe mogelijkheden ontstaan voor het onderwijsaanbod.


    Bij plannen tot nieuw of verbouw is het goed om te weten wat het lokale beleid op dat gebied is. Daarnaast is het goed om in kaart te brengen wat de school zelf wil.
    Over de volgende zaken moet u gegevens verzamelen om nieuw- of verbouw te beginnen:
    1.    Gemeentelijk beleid op het gebied van huisvesting
    2.    Leerlingenprognoses op middellange en lange termijn (via de gemeente beschikbaar)
    3.    Huidige huisvestingssituatie (aantal m2 in kaart brengen)
    4.    Imago (aanzien van de school in de omgeving)
    5.    Onderwijsconcept
    6.    Ruimtebehoefte
    7.    Mogelijkheid van alternatieve financiering
    8.    Financieel beleid van de school


    Bij het opstellen en ontwikkelen van plannen op het gebied van huisvesting zijn drie niveaus te onderscheiden:

    • Strategisch: richtinggevend aan de lange-termijnontwikkelingen (3 tot 20 jaar);
    • Tactisch: vormgevend aan de wijze waarop het strategische beleid in de komende tijd wordt gerealiseerd (1 tot 5 jaar);
    • Operationeel: concreet aangeven welke activiteiten en projecten in de komende periode worden gerealiseerd (0 tot 1 jaar).


    Het strategische deel van het huisvestingsbeleid maakt onderdeel uit van het instellingsbeleid. In dit instellingsbeleid wordt een streefbeeld voor de huisvesting vastgelegd. Dit streefbeeld is richtinggevend en bevat meestal geen exacte doelstellingen. Het instellingsbeleid wordt, indien er geen schoksgewijze veranderingen optreden, elke 2 – 4 jaar opgesteld.


    Het tactische deel wordt vastgelegd in het (integraal) huisvestingsplan. Hierin wordt aangegeven hoe het streefbeeld wordt vertaald in een huisvestingsscenario. Het gaat daarbij om een beschrijving van de projecten die moeten worden gerealiseerd en welke eisen aan de huisvesting moeten worden gesteld. Het huisvestingsplan wordt iedere 2 tot 3 jaar bijgesteld.


    De operationele plannen bestaan uit het projectenplan voor eenmalige activiteiten (ver- of nieuwbouwprojecten) en het continue huisvestingsproces (onderhoudsprojecten). Tevens wordt per project aangegeven wat het beschikbare budget is.

     

    Links:

    www.ruimteinderegio.nl 
    Deze site maakt vmbo-scholen wegwijs in de mogelijkheden om nieuwe onderwijsprogramma’s te ontwikkelen of bestaande programma’s regionaal te verankeren. In het hoofdstuk onderwijsinvulling vindt u bij ‘fysieke ruimte en inrichting’ informatie, instrumenten en modellen waarmee u uw onderwijsvisie kunt doorvertalen naar ver- en nieuwbouw.

    www.onderwijshuisvesting.nl
    Deze site geeft u antwoorden op uw vraagstukken in alle sectoren van het onderwijs. Op deze site vindt u concrete voorbeelden van verbouwde of nieuwe vmbo- scholen gerangschikt naar de thema’s

    www.onderwijspaleis.nl
    Deze site bevat kerngegevens van veel schoolbouwprojecten in het hele land.
    Op basis van diverse gegevens als leerlingaantal, soort school en plaats vindt u concrete informatie over alle aspecten rond bouwen.
     

     

    print