Ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt

Een belangrijke taak voor het beroepsonderwijs (vmbo en mbo) is het voorbereiden van leerlingen op een goede plaats op de arbeidsmarkt. Kennis van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt is noodzakelijk om leerlingen goed te begeleiden in hun leerloopbaan. Hoe krijg ik zicht op de ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt?



Kies je kernvraag:
  1. Wat zijn de globale ontwikkelingen en trends op de regionale arbeidsmarkt die van belang zijn voor mijn school?
    Antwoord:

    De perspectieven op de arbeidsmarkt zijn erg conjunctuurgebonden. Ook verschillen zij per regio. Daarom is er ook geen eenduidig antwoord te geven op deze vraag.
     
    Krimp en groei
    In het algemeen vertoont de werkgelegenheid in de landbouw en visserij en in veel industriesectoren een structureel neerwaartse trend in samenhang met de ontwikkeling van de diensteneconomie. Door de  opgaande conjunctuur zal de werkgelegenheid in veel sectoren de komende jaren stijgen, met uitzondering van de landbouw en visserij en de overige industrie (o.a. textiel, papier). Met name in de sectoren bouw en onroerend goed en metaal en elektrotechniek heeft de aantrekkende conjunctuur een positieve invloed op de verwachte werkgelegenheidsontwikkeling. Voor een aantal overheidssectoren is de verwachte werkgelegenheidsgroei weliswaar positief, maar lager dan de groei gedurende de laatste jaren.

    Vergrijzing en vervanging
    Ook de vraag naar de invloed van vergrijzing en vervanging in een specifieke regio valt niet eenduidig te beantwoorden. Wel zijn er landelijke ontwikkelingen: onder andere vanwege de vergrijzing is de vervangingsvraag het hoogst voor de agrarische beroepen en de technische en industrieberoepen, en het laagst voor de informaticaberoepen. Bij de vervangingsvraag naar opleidingsniveau  wordt de relatief grootste vervangingsvraagbehoefte verwacht voor de ongeschoolden en de lager opgeleiden. Deze vervangingsvraag ontstaat niet alleen door de uittrede van ouderen, maar vooral ook door de voortijdig schoolverlaters die alsnog een diploma halen terwijl ze werken. Door te investeren in scholing stromen ze door op de arbeidsmarkt en ontstaat er nieuwe vervangingsvraag aan de onderkant.

    Trends
    De website ‘Kans op werk’ laat per kenniscentrum zien welke ontwikkelingen zij signaleren op de arbeidsmarkt. De trends zijn gebaseerd op de meest recente arbeidsmarktonderzoeken. Ook de Rabobank laat in ‘Cijfers en trends’ ontwikkelingen op de arbeidsmarkt zien in tachtig branches.
    Voor actuele informatie kunt u zich wenden tot de onderstaande websites.


    Links:

    Regionale platforms arbeidsmarkt: www.regionaalplatform.nl
    Homepage van de regionale platforms arbeidsmarkt. Deze pagina biedt  een doorlinkmogelijkheid naar de websites van alle 22 regio’s. Op de regionale sites o.a. informatie over de arbeidsmarkt en samenwerkingsprojecten onderwijs – bedrijfsleven. Informatie kan gezocht worden door op sector (branche), thema en/of doelgroep te selecteren. Thema’s zijn  bijvoorbeeld: arbeidsmarkt, (jeugd)werkloosheid, opleidingen en projecten.

    Kamers van Koophandel: www.kvk.nl
    Landelijke homepage van de Kamer van Koophandel. Hierop informatie over de thema’s: bedrijf starten, overdracht en overname, internationale handel, wetten en regels, handelsregister, branche-informatie en ondernemen in uw regio. De twee laatste items zijn voor dit doel het meest relevant.
    Branche-informatie: per branche informatie over brancheorganisaties, opleidingen, vakbladen en cijfers (aantal vestigingen, starters, opheffingen, groei omzet en groei werkgelegenheid). Bij ‘ondernemen in uw regio’ kan door het intypen van  de eigen postcode o.a. informatie opgevraagd worden over het ondernemersklimaat en cijfers over de economische ontwikkeling. Er zijn o.a. cijfers beschikbaar over werkgelegenheid en verwachtingen voor het volgende jaar. De cijfers van de regio kunnen worden vergeleken met de landelijke cijfers.

    Rabobank Cijfers en trends: www.rabobank.nl/bedrijven
    De cijfers en trends van tachtig branches in het Nederlandse bedrijfsleven. Periodiek wordt de informatie geactualiseerd. Naast cijfers en trends ook kansen, bedreigingen en het brancheperspectief.

    MKB Nederland: www.mkb.nl

    MKB-Nederland is de werkgeversorganisatie van brancheorganisaties en regionale ondernemersverenigingen in het midden- en kleinbedrijf. De vereniging heeft als doel het creëren van een gunstig ondernemersklimaat. Haar activiteiten zijn gericht op het aantrekkelijker maken van het zelfstandig ondernemerschap. MKB-Nederland probeert dit doel te bereiken met belangenbehartiging en dienstverlening.

    Samenwerkende kenniscentra: www.colo.nl
    Site van de samenwerkende Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. Op deze site o.a. informatie over de opbouw van het beroepsonderwijs (vmbo mbo), de kwalificatiestructuur en  praktijkleren. Bij de algemene informatie staan steeds links voor meer informatie. Op de site is een apart thema ‘Arbeidsmarkt informatie’. Hier is onder meer de Colo-Barometer te vinden van het huidige, maar ook van de voorafgaande jaren met informatie over de stagemarkt. Ook zijn hier de jaarlijkse rapporten van de branches te vinden over de situatie op de arbeidsmarkt.

    Kans op werk:www.kansopwerk.nl en www.kansopstage.nl
    Beide sites geven een beeld van de toekomstmogelijkheden voor mbo’ers in de verschillende branches op stage en werk. Ook valt per  kenniscentrum te lezen welke ontwikkelingen zij signaleren op de arbeids- en stagemarkt. De trends zijn gebaseerd op de meest recente arbeidsmarktonderzoeken.
     

     

    Gebruikt bronmateriaal:

    Publicatie: De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2010, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt 2005 (PDF)

    http://www.roa.unimaas.nl/pdf%20publications/2005/ROA-R-2005-9.pdf

    print
  2. Hoe krijg ik inzicht in de knelpunten op de regionale arbeidsmarkt?
    Antwoord:

    Bedrijven hebben vaak moeite om vacatures te vervullen of voorzien dat zij in de nabije toekomst problemen zullen krijgen. Het gaat zowel om een kwantitatief als kwalitatief probleem. In het algemeen worden de opleidingseisen die aan beginnende beroepsbeoefenaren gesteld worden steeds hoger. Er ontstaat een gat tussen de behoefte op de arbeidsmarkt en de opleiding van jonge schoolverlaters. Hoe groot dit gat is verschilt per sector en per regio. Regionale informatie kan worden gevonden op de hieronder vermelde sites.

     

    Links:

    Technocentra: www.technocentra.nl

    Technocentra zijn intermediaire netwerkorganisaties die zich richten op het mede oplossen van regionale knelpunten die bestaan tussen het technisch (beroeps)onderwijs en het bedrijfsleven. Op de site zijn o.a. adres- en contactgegevens te vinden van de 14 Technocentra.

     

    Regionale platforms arbeidsmarkt: www.regionaalplatform.nl

    Homepage van de regionale platforms arbeidsmarkt. Deze pagina biedt een doorlinkmogelijkheid naar de websites van alle 22 regio’s. Op de regionale sites o.a. informatie over de arbeidsmarkt en samenwerkingsprojecten onderwijs – bedrijfsleven. Informatie kan gezocht worden door op sector (branche), thema en/of doelgroep te selecteren. Thema’s zijn bijvoorbeeld: arbeidsmarkt, (jeugd)werkloosheid, opleidingen en projecten.

     

    Kamers van Koophandel: www.kvk.nl

    Landelijke homepage van de Kamer van Koophandel. Hierop informatie over de thema’s: bedrijf starten, overdracht en overname, internationale handel, wetten en regels, handelsregister, branche-informatie en ondernemen in uw regio. De twee laatste items zijn voor dit doel het meest relevant.

    Branche-informatie: per branche informatie over brancheorganisaties, opleidingen, vakbladen en cijfers (aantal vestigingen, starters, opheffingen, groei omzet en groei werkgelegenheid). Bij ‘ondernemen in uw regio’ kan door het intypen van de eigen postcode o.a. informatie opgevraagd worden over het ondernemersklimaat en cijfers over de economische ontwikkeling. Er zijn o.a. cijfers beschikbaar over werkgelegenheid en verwachtingen voor het volgende jaar. De cijfers van de regio kunnen worden vergeleken met de landelijke cijfers.

     

    Rabobank Cijfers en trends: www.rabobank.nl/bedrijven

    De cijfers en trends van tachtig branches in het Nederlandse bedrijfsleven. Periodiek wordt de informatie geactualiseerd. Naast cijfers en trends ook kansen, bedreigingen en het brancheperspectief.

     

    MKB Nederland: www.mkb.nl

    MKB-Nederland is de werkgeversorganisatie van brancheorganisaties en regionale ondernemersverenigingen in het midden- en kleinbedrijf. De vereniging heeft als doel het creëren van een gunstig ondernemersklimaat. Haar activiteiten zijn gericht op het aantrekkelijker maken van het zelfstandig ondernemerschap. MKB-Nederland probeert dit doel te bereiken met belangenbehartiging en dienstverlening.

     

    Samenwerkende kenniscentra: www.colo.nl

    Site van de samenwerkende Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. Op deze site o.a. informatie over de opbouw van het beroepsonderwijs (vmbo mbo), de kwalificatiestructuur en praktijkleren. Bij de algemene informatie staan steeds links voor meer informatie. Op de site is een apart thema ‘Arbeidsmarkt informatie’. Hier is onder meer de Colo-Barometer te vinden van het huidige, maar ook van de voorafgaande jaren met informatie over de stagemarkt. Ook zijn hier de jaarlijkse rapporten van de branches te vinden over de situatie op de arbeidsmarkt.

     

    Kans op werk:www.kansopwerk.nl en www.kansopstage.nl

    Beide sites geven een beeld van de toekomstmogelijkheden voor mbo’ers in de verschillende branches op stage en werk. Ook valt per kenniscentrum te lezen welke ontwikkelingen zij signaleren op de arbeids- en stagemarkt. De trends zijn gebaseerd op de meest recente arbeidsmarktonderzoeken.

     

    Gebruikt bronmateriaal:

    Publicatie: De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2010, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt 2005 (PDF)

    print
  3. Welke regels zijn er voor stages en buitenschools leren en op welke wijze kan de stage worden vormgegeven in vmbo en mbo?
    Antwoord:

    Vmbo

    Buitenschools leren
    Voor de inzet van buitenschools leren binnen het vmbo bestaat geen specifieke wet- of regelgeving. Wel zijn veel scholen bezig met experimenten of vernieuwingen op dit terrein. Good practices zijn te vinden op de volgende websites www.adviesgroepvmbo.nl, www.vmbo-platform.nl en www.schoolvoorbeelden.nl

    Stages
    In de gemengde, de kaderberoepsgerichte en basisberoepsgerichte leerweg in het vmbo kan de leerling in het derde en vierde leerjaar stage lopen in de beroepsgerichte vakken. Er is geen maximum in het aantal uren of dagen. Het doel, de inhoud, omvang, opbouw en organisatie van de stage moeten worden beschreven in een stageplan. Dit stageplan maakt deel uit van het schoolwerkplan. De leerling sluit met de school en het leerbedrijf een stageovereenkomst. Stage wordt niet als werk gezien maar als een onderdeel van een voltijdopleiding. Wel moet de leerling zich aan de arboregels houden, bijv. het maximum aantal werkuren per dag, het werken met gevaarlijke apparaten of stoffen, etc.

    Leerwerktraject
    De basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo kan ingericht worden als  een leerwerktraject. Hierbij kan de leerling een deel van het onderwijsprogramma van het derde en vierde leerjaar als stage of leerwerktraject volgen bij een bedrijf of instelling. De school is eindverantwoordelijk voor de kwaliteit van het leerwerktraject, zowel in als buiten de school. De school maakt afspraken met scholen voor middelbaar beroepsonderwijs (mbo) over de doorstroming van leerlingen en met de bedrijven over de inhoud van het ‘buitenschoolse’ programma. De overheid stimuleert de deelnemende bedrijven door een leerwerkplek fiscaal aantrekkelijk te maken. De landelijke kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven beoordelen welke bedrijven geschikt zijn voor leerwerkplekken.

    Mbo
    In het mbo heeft een deelnemer de keuze uit twee leerwegen:  de beroepsbegeleidende leerweg (BBL) en de beroepsopleidende leerweg (BOL). In de BBL heeft de deelnemer een baan en volgt daarnaast één of twee dagen scholing voor het behalen van een kwalificatie. De verhouding is minimaal 60% praktijk en maximaal 40% school. In de BOL volgt de deelnemer een opleiding op school en doet praktijkervaring op via één of meerdere stages. De verhouding ligt op minimaal 60% school en 40% praktijk. Aan de leerbedrijven voor mbo’ers worden eisen gesteld. 

    Erkende stageplaatsen
    Bedrijven die vmbo-leerwerktrajecten of mbo-stageplaatsen aanbieden dienen erkend te zijn. Deze erkenning is door OCW verplicht gesteld om te mogen opleiden in de praktijk, onder andere met het oog op kwaliteitszorg. Bedrijven dienen een verzoek tot erkenning in bij het kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven van de branche behorend bij de aangeboden stage / leerwerkbaan. De aanmelding wordt vervolgens beoordeeld. Als het bedrijf wordt erkend dan wordt het opgenomen in het – openbaar toegankelijke - bedrijvenregister. Daar zijn 185.000 erkende leerbedrijven te vinden. Sommige kenniscentra hebben een speciale website waar vraag en aanbod van mbo-stages bij elkaar gebracht worden.
     

     

    Tips:

    Specifieke informatie over arboregels vindt u door onderstaande link te volgen: http://www.arboportaal.nl/
     

     

    Links:

    Een overzicht van bedrijven met leerwerkplekken kunt u vinden op de website van de Vereniging kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven:

     

    www.colo.nl
    Site van de samenwerkende Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. Op deze site o.a. informatie over de opbouw van het beroepsonderwijs (vmbo mbo), de kwalificatiestructuur en  praktijkleren. Bij de algemene informatie staan steeds links voor meer informatie. Op de site is een apart thema ‘Arbeidsmarkt informatie’. Hier is onder meer de Colo-Barometer te vinden van het huidige, maar ook van de voorafgaande jaren met informatie over de stagemarkt. Ook zijn hier de jaarlijkse rapporten van de branches te vinden over de situatie op de arbeidsmarkt.

    www.stagemarkt.nl
    Site met alle erkende leerbedrijven voor vmbo en mbo.

    www.kansopstage.nl en www.kansopwerk.nl
    Beide sites geven een beeld van de toekomstmogelijkheden voor mbo’ers in de verschillende branches op stage en werk. Ook valt per  kenniscentrum te lezen welke ontwikkelingen zij signaleren op de arbeids- en stagemarkt. De trends zijn gebaseerd op de meest recente arbeidsmarktonderzoeken.

    www.stagevinden.nl
    Deze site brengt vraag en aanbod van mbo-stages bij elkaar. Erkende leerbedrijven bieden stageplaatsen aan, waar leerlingen op kunnen solliciteren.
    De site is een initiatief van de kenniscentra ECABO en Calibris.

    www.arboportaal.nl
    Op deze website van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vindt u alle informatie en wet- en regelgeving over arbeidsomstandigheden, zoals veilig werken, schadelijke stoffen, fysieke en psycho-sociale belasting.
     

    print